محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
259
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
همان هنگام شورش سلسلهء هيجدهم مىشمارد و بنيادگذار اين سلسله ، « احمس » اول را همان فرعون هم روزگار موسى مىگويد . فرعونى كه به گزارش تورات « يوسف را نمىشناخت » و از اينجاست كه بايد گزارش توراتى داستان خروج را ترجمهاى عبرى از بيرون راندن هيكسوسيان از مصر بشماريم . « 1 » شايد بتوان يكى از پشتوانههاى اين ديدگاه « هال » را ويرانى شهر « اريحا » به شمار آورد ، شهرى كه ، به گفتهء « ارنست سلّين » ، بر پايهء سفالهاى به دست آمده از آنجا ، در حدود سال 1500 پيش از ميلاد ويران شده است و به گفتهء « كارل واتزينگر » ، باستان شناس و كاوندهء ديگر آن منطقه ، كمى پس از سال 1600 پيش از ميلاد . البته « سلّين » اين ديدگاه را كه اسرائيليان آن شهر را ويران كردند ، نمىپذيرد . « 2 » چنان كه « روبنسون » نيز بر اين است كه گزارش تورات در اين باره را نمىتوان در چنين چارچوبى نهاد . « 3 » و اما دكتر « لبيب » بر اين است كه بررسىهاى جديد آشكار مىكند كه هيكسوسيان ، تبارى سامى داشتهاند و زيستگاهشان ، فلسطين بوده است و از همان يهوديانى هستند كه نامشان در قرآن و تورات آمده است . « 4 » پشتوانهء او در اين ديدگاهها يكى اين است كه « مانيتو » آنان را مردمانى شرقى گفته است كه از شرق به مصر آمدهاند و از بنى اسرائيل بودهاند . و ديگر اين كه آنان با فلسطين ، زيستگاه يهوديان ، در پيوند بودهاند و نامهاى آنان - كه در مصر يافت شده - بيشتر ريشهء سامى و كنعانى دارد و اين خود نشانهء پيوند آشكار آنان با عبرانيان است . و ديگر اين كه گروهى از خدايان مصريان ، خدايانى سامى هستند كه در اصل در فلسطين پرستش مىشدهاند و پيدايى و پرستش آنها در مصر ، پس از چيرگى و حضور هيكسوسيان در آنجا بوده است كه آن خدايان را نيز با خود آوردند ، چنان كه اسب و عرابه را آوردند ، كه اگر سامى نمىبودند ، خدايان سامى را با خود به مصر نمىآوردند . از سوى ديگر ، با كاوشهاى باستان شناسانه ، گورهايى در فلسطين به دست آمده كه به روزگار هيكسوسيان باز مىگردند و نام و نشان پادشاهان آنان را دارند ، و اين خود نشان مادى و ملموس آشكارى است بر پيوند هيكسوسيان و يهوديان در فلسطين ، و نشان ديگر اين است
--> ( 1 ) . H . R . Hall'The Ancient History of the Near Ecst , London , 1963 , p . 406 - 409 . ( 2 ) . Ernst Sellin and Carl Watzinger , Jricho , London , 1931 ; A . Loads , op - cit , p . 182 . ( 3 ) . H . W . Robinson , The History of Israel , p . 29 . ( 4 ) . Pahour Labib , Die Herschaft der Hyksos in Aegypten , 1934 , p . 8 .